Geny o dużym efekcie

Jezyk angielski W podanych wyżej przykładach determinacji cech ilościowych zakładano udział kilku lub kilkunastu par alleli z różnych loci o małym efekcie addytywnym (dziedziczenie poligeniczne). Cechy takie charakteryzują się rozkładem normalnym. W przypadku niektórych cech zaobserwowano zmienność, której graficzny obraz odbiega od krzywej Gaussa i może być dwumodalny lub przesunięty, spłaszczony albo nadmiernie uwypuklony. Jest to wynikiem dziedziczenia, w którym obok poligenów działa gen o dużym efekcie, zwany inaczej genem głównym. Gen o dużym efekcie jest identyfikowany wówczas, gdy u przeciwstawnych homozygot różnice wartości fenotypowej cech wynoszą co najmniej jedno standardowe odchylenie. Identyfikacja tych genów poprzez statystyczną analizę rozkładu zmienności cechy w populacji jest trudna. Niektóre geny o dużym efekcie zostały wykryte przypadkowo. Od niedawna dla genów o dużym efekcie fenotypowym w zakresie cech produkcyjnych używa się określenia locus cechy ilościowej — QTL (ang. quantitative trait locus). Jednym z genów mających duży wpływ na różne cechy produkcyjne zwierząt gospodarskich jest gen hormonu wzrostu GH (ang. growth hormone). U bydła locus GH znajduje się w chromosomie l (w regionie 1q23-q25). Wykazano istotny wpływ polimorfizmu w tym locus na wydajność krów ras mlecznych. W badaniach prowadzonych na simentalerach stwierdzono, iż zwierzęta homozygotyczne pod względem allelu B hormonu wzrostu charakteryzowały się o 382 + 18,5 kg większą wydajnością mleka w porównaniu z osobnikami homozygotycznymi AA. U bydła mięsnego gen hormonu wzrostu wpływa na cechy użytkowości mięsnej. Wspólnie z genem czynnika wzrostu insulinopodobnego l (IGF-1) odgrywa on istotną rolę w kształtowaniu tempa wzrostu i składu tuszy. Hormon wzrostu reguluje rozwój mięśni, a IGF-1 wspomaga jego działanie. Badania prowadzone na mieszańcach piedmontese x chianina wskazują na istotną zależność między polimorfizmem tego genu a długością i obwodem klatki piersiowej. Stwierdzono także, iż gen hormonu wzrostu oddziałuje na proces starzenia się i reprodukcję oraz na odpowiedź immunologiczną organizmu. power metal