Geny białek mleka

cms lublin Do genów głównych o szczególnym znaczeniu dla wyników ekonomicznych hodowli bydła należą geny białek mleka: κ-kazeiny i β-laktoglobuliny. Gen κ-kazeiny, zlokalizowany w chromosomie 6, ma długość około 13 tysięcy par zasad i zawiera 5 eksonów. W najdłuższym eksonie 4 znajduje się większość sekwencji kodujących dojrzałe białko κ-kazeiny. Wykazano związek między genami kazein a cechami użytkowości mlecznej (wydajność mleka, białka i tłuszczu). Mleko krów z genem κ-kazeiny typu B ma większą zawartość białka oraz lepszą przydatność do produkcji serów niż mleko z wariantem κ-kazeiny A. Allele kontrolujące syntezę poszczególnych wariantów tego białka powstały w wyniku mutacji punktowej w genie κ-kazeiny wariantu A. W następstwie takiej mutacji w pozycji 136 łańcucha polipeptydowego κ- kazeiny wariantu A znajduje się aminokwas izoleucyna (kodon ATC), podczas gdy w wariancie B — treonina (w DNA kodon ACC). Natomiast w pozycji 148 wariant B κ-kazeiny ma kwas asparaginowy (kodon GAT), wariant A alaninę (GCT). Te dwa warianty κ-kazeiny można rozróżnić za pomocą analizy polimorfizmu długości fragmentów restrykcyjnych. Podstawienia zasad w nukleotydach powodują powstanie miejsc cięcia dla enzymu HindIII, natomiast zniknięcie miejsca trawienia przez enzym Hm/L Dzięki różnicy w składzie nukleotydowym genu możliwe jest określanie genotypu kontrolującego wariant κ-kazeiny w mleku za pomocą testu PCR-RFLP (ryć. 7-2). Opracowana została metoda identyfikacji genotypów κ-kazeiny, wykorzystywanych jako dodatkowe kryterium selekcji buhajów, utrzymywanych w zakładach unasieniania. Dotychczas genotyp ojca można było określić na podstawie segregacji polimorficznych wariantów κ-kazeiny, identyfikowanych w mleku córek, przy czym genotypy homozygotyczne mogły być weryfikowane jako statystycznie bardziej lub mniej prawdopodobne. Tani Hosting WWW